Turystyka

Krajobraz Bieszczad

Dodano: 2015-02-02
Bieszczady reprezentują krajobraz wysokich gór rusztowych, których charakterystyczną cechą jest występowanie długich grzbietów, ciągnących się, niemal równolegle do siebie, z pół­nocnego zachodu na południowy wschód. Wysokość grzbietów wzrasta ku wschodowi, osiągając kulminację w masywie Tar­nicy na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Najbar­dziej wyodrębniają się w krajobrazie tych gór wyniosłe pasmo połoninowe oraz położone dalej na południe zalesione pasmo graniczne.

Dzisiejszy krajobraz oraz rzeźba Bieszczadów uwarunkowane są budową geologiczną i różną odpornością materiału skal­nego na wietrzenie. Grzbiety zbudowane są przeważnie z twardych piaskowców, zaś w dolinach przeważają podatne na erozję łupki. Potoki w swym górnym biegu płyną dolinami rów­nolegle do grzbietów, natomiast w środkowych odcinkach gwał­townie zmieniają kierunek na prostopadły i rozcinają głęboki­mi malowniczymi przełomami wyniosłe pasma górskie, tworząc tzw. kratowy układ sieci rzecznej.

Najbardziej typowy bieszczadzki krajobraz, jakiego nie spo­tykamy w innych polskich górach, tworzy objęty granicami Parku rozległy masyw Tarnicy i Halicza, porozcinany ze wszyst­kich stron głębokimi dolinami. Na wynoszących się wysoko po­nad granicę lasu, poszarpanych grzbietach górskich erozja wy­preparowała tu malownicze skałki i wielkie pola rumowisk.

Skałki — występujące pojedynczo lub tworząc całe zespoły, często w postaci długich grzebieni, nadają bieszczadzkim pas­mom i szczytom swoiste piękno. Największe koncentracje ska­łek spotykamy na grani Krzemienia i Bukowego Berda oraz na Bukowskiej Kopie, Rozsypańcu i Tarnicy. Skałki, osiągające wysokość od jednego do kilkunastu metrów, mają w większości przypadków postać asymetryczną, gdyż ich strome, a często zupełnie pionowe ścianki, zwrócone są ku południowemu za­chodowi. Jest to wynikiem skośnego ułożenia warstw skalnych, które zapadają przeważnie w kierunku północno-wschodnim. Skośny układ warstw skalnych spowodował, że większość grzbie­tów połoninowych wskutek niejednolitego nachylenia stoków, przypomina w swym kształcie ogromne, jakby zamarłe w bez­ruchu fale morskie.

Bardzo charakterystycznym elementem w krajobrazie połonin są   równoległe  pola   rumowisk skalnych,   zwane także  gołoborzami lub grechotaml. Zaścielają one sporą powierzchnię sto­ków Tarnicy, Krzemienia, Szerokiego Wierchu, Bukowego Berda i innych wzniesień Parku. Znaczna część grechotów, szczególnie na stromych stokach u podnóża większych, stale kruszących się skałek, jest niemal  zupełnie  pozbawiona   roślinności.

Stefan Michalak
 

« Wróć zobacz więcej »