Turystyka

Rośliny bieszczadzkie

Dodano: 2015-04-07
Flora roślin naczyniowych (kwiatowych) Bieszczadzkiego Parku Narodowego obejmuje około 700 gatunków. Stwierdzono tu również wiele gatunków mchów, porostów, grzybów i innych roślin niższych. Wiele gatunków ma na terenie BPN, bądź też w sąsiednich obszarach Wysokich Bieszczadów jedyne, lub jedne z nielicznych w Polsce stanowiska.

Na szczególną uwagę zasługują gatunki wschodniokarpackie, tzn. takie, które nie rosną nigdzie poza Karpatami Wschodnimi, jak też rośliny występujące także w innych pasmach górskich, ale nie znane zupełnie w Karpatach Zachodnich. Wśród roślin kwiatowych stwierdzono w Bieszczadach 27 gatunków wschodniokarpackich, z tego 22 rośnie na terenie Parku. Element endemiczny, reprezentuje okazały wilczomlecz karpacki (Euphorbia carpatica) i niepozorny, występujący tylko na Połoninie Bukowskiej, pszeniec biały {Melampyrum saxosum). Z innych gatunków wschodniokarpackich na uwagę zasługuje bardzo pospolity na połoninach goździk skupiony (Dianthus compactus). Jego różowe kwiaty, zebrane w zbite główki na szczytach łodyg, przypominają hodowane po ogródkach goźdiki   kamienne.  Często  towarzyszą   mu,  obsypane  fioletowymi kwiatami, kępy fiołka dackiego (Viola dacica), która poza Bieszczadami rośnie dopiero w dalekim Banacie w Karpatach Południowych. Liczny jest również okazały chaber Kotshy'ego (Centaurea Kotshyana) o bardzo dużych koszyczkach kwiatowych, różowy wężymord górski (Scorzonera rosea) i biało kwitnący okrzyn karpacki (Laserpitium alpinum). Kto zawędruje aż na wschodnie stoki Rozsypańca, zauważy przy szlaku turystycznym piękne, słonecznożółte kwiaty arniki górskie (Arnica montana) zwanej też kupalnikiem. Jednak najbardziej rzucającym się w oczy gatunkiem jest na połoninach, dorastająca do 2 m wysokości, ciemiężyca biała (Veratrum album).

Szereg gatunków wschodniokarpackich występuje nad potokami i źródłami, tworząc wysokie bujne ziołorośla. Spotykamy tu przede wszystkim wyniosłe tojady (Aconitum paniculatum, A. lasiocorpum), ostrożeń   wschodniokarpacki   (Cirsium  Waldsłeini) i smotrawę okazałą {Telekia speciosa). We florze lasów bieszczadzkich zakwita Wiosną całymi łanami 'karpacka wielkokwiatowa odmiana śnieżycy {Leucoium vemum var. carpaticum) i nieco mniejsza, kwitnąca niebiesko, cebulica dwulistna (Scilla bifolia).

Największe nagromadzenie gatunków wschodniokarpackich występuje wzdłuż głównego grzbietu Bieszczadów, Postępując od wschodu na zachód ich liczba systematycznie maleje.

Obok roślin wschodniokarpackich szczególnie interesująca jest w Bieszczadzkim Parku Narodowym bogata flora wysokogórska, licząca ponad 70 gatunków występujących głównie powyżej górnej granicy lasów. Najbardziej osobliwym przedstawicielem tej grupy roślin jest niebiesko kwitnąca pierwiosnka długokwiatowa (Primula longiiolia), która na terenie Parku ma jedyne stanowisko w Bieszczadach, podobnie jak rosnąca tu również alpejska turzyca skalna (Carex rupestris). W okresie wczesnego lata wśród skalistych murawek pojawiają się bukiety białych kwiatów zawilca narcyzowatego (Anemone narcis-siflora), kuliste kwiatostany czosnku siatkowatego (Allium Wc-torialis), a wielkie połacie połonin, zwłaszcza na grzbiecie Bukowego Berda, przybierają żółtawy koloryt od niezliczonej ilości złocistych kwiatów prosienicznika jednogłówkowego (Hypochoe-fis uniflora). Wiele roślin wysokogórskich, zwłaszcza subalpej-skich, typowych dla piętra kosodrzewiny, najliczniej rośnie w wilgotnych miejscach w sąsiedztwie górnej granicy lasu i w zaroślach kosej olchy. Do najokazalszych należą: górska odmiana pełnika (Trollius europaeus var. transsihanicus) i chaber miękkowłosy (Centaurea mollis), który z uwagi na srebrzyste kutnerowate liście i piękne kwiaty jest często hodowany w przydomowych ogródkach.

Oprócz omówionych wyżej gatunków, które nadają swoiste piękno bieszczadzkiej florze, żyje na terenie Parku wiele innych interesujących i rzadkich roślin. Główny zrąb flory tworzą jednak pospolite w naszych Karpatach gatunki związane z lasami bukowymi oraz biocenozami łąk, polan i górskich hal.

Stefan Michalik

« Wróć zobacz więcej »